عمل لازک (LASEK) یکی از روشهای جراحی اصلاح عیوب انکساری چشم است که با هدف اصلاح نزدیکبینی، دوربینی و آستیگماتیسم انجام میشود. برخلاف لیزیک که در آن یک فلپ نسبتاً ضخیم از قرنیه ایجاد میشود، لازک در گروه جراحیهای سطحی قرنیه قرار میگیرد و لایه اپیتلیوم قرنیه در روند جراحی جابهجا میشود تا لیزر اگزایمر بتواند بافت موردنظر را اصلاح کند. پس از پایان لیزر، اپیتلیوم در مسیر ترمیم قرار میگیرد و معمولاً برای محافظت از سطح قرنیه، لنز تماسی بانداژی روی چشم قرار داده میشود. مراقبتهای بعد از عمل لازک فقط توصیههای جانبی نیستند؛ بخشی از روند درمان محسوب میشوند. بسیاری از بیماران تصور میکنند وقتی عمل با موفقیت تمام شد، دیگر تنها کاری که باید انجام دهند این است که منتظر بهتر شدن دید خود باشند. اما در واقع، دوره پس از عمل مرحلهای است که قرنیه هنوز در حال ترمیم است و رفتار بیمار میتواند بر راحتی چشم، سلامت سطح قرنیه، کیفیت بینایی و سرعت بهبود تأثیر بگذارد.
اشتباهات رایج بعد از عمل لازک
1. مالیدن چشم بعد از لازک؛ یکی از مهمترین اشتباهات
یکی از رفتارهایی که باید بعد از لازک بهشدت از آن اجتناب کرد، مالیدن یا فشار دادن چشم است. بعد از جراحی سطحی قرنیه، سطح چشم هنوز در مرحله ترمیم قرار دارد. احساس خارش، سوزش یا وجود جسم خارجی ممکن است بیمار را به سمت مالیدن چشم سوق دهد، اما این کار میتواند تحریک سطح قرنیه را افزایش دهد و روند ترمیم را مختل کند. بهخصوص در روزهای ابتدایی، بیمار نباید با دست روی پلک فشار وارد کند یا برای کاهش احساس ناراحتی چشم را بمالد. اگر چشم خارش یا سوزش دارد، بهترین کار استفاده از داروها و اشک مصنوعی طبق دستور پزشک و در صورت تداوم علائم، تماس با پزشک است و تا 3هفته مالیدن چشم ممنوع است.
2. خارج کردن یا جابهجا کردن لنز بانداژی توسط خود بیمار
بعد از لازک معمولاً از یک لنز تماسی بانداژی (Bandage Contact Lens) استفاده میشود. این لنز با لنزهای تماسی معمولی که برای اصلاح شماره چشم استفاده میشوند تفاوت دارد. هدف اصلی آن محافظت از سطح قرنیه و کمک به کاهش ناراحتی در دوره ترمیم اپیتلیوم است. مطالعات مختلف نشان دادهاند که لنزهای بانداژی میتوانند در دوره پس از جراحیهای سطحی قرنیه به کاهش درد و محافظت از سطح چشم کمک کنند. یکی از اشتباهات مهم این است که بیمار به دلیل احساس ناراحتی، تاری دید یا جابهجایی ظاهری لنز، خودش اقدام به خارج کردن آن کند.
3. استفاده خودسرانه از قطرههای چشمی
یکی از اشتباهات رایج پس از عمل لازک، استفاده از قطرههایی است که پزشک تجویز نکرده است. بعد از جراحی ممکن است چند نوع قطره برای بیمار تجویز شود؛ برای مثال قطره آنتیبیوتیک، کورتیکواستروئید و اشک مصنوعی. هر کدام از این داروها نقش متفاوتی دارند. اما این موضوع به معنی آن نیست که هر قطره چشمی برای چشم بعد از لازک مناسب است. بهخصوص استفاده خودسرانه از قطرههای حاوی کورتیکواستروئید میتواند خطرناک باشد. کورتیکواستروئیدها در شرایط خاص و تحت نظر چشمپزشک استفاده میشوند و مدت مصرف آنها نیز باید طبق برنامه تعیینشده باشد.
4. قطع زودهنگام قطرههای تجویزشده
اشتباه دیگر دقیقاً برعکس مورد قبلی است: بیمار به محض بهتر شدن چشم، داروهای تجویزشده را قطع میکند. ممکن است بعد از چند روز درد و قرمزی کمتر شود و بیمار تصور کند دیگر نیازی به قطرهها ندارد. اما کاهش علائم الزاماً به معنی پایان روند ترمیم نیست. داروهای پس از لازک بر اساس شرایط چشم، میزان اصلاح، وضعیت سطح قرنیه و نظر جراح تجویز میشوند.
یکی از عوامل کدورت قرنیه استفاده اشتباه از قطره های چشمی است.
5. بیتوجهی به خشکی چشم
خشکی چشم یکی از مشکلات شناختهشده پس از جراحیهای اصلاح عیوب انکساری است. بعد از جراحی سطحی قرنیه ممکن است بیمار دچار خشکی، سوزش، احساس شنریزه، تاری متناوب یا نوسان دید شود. بنابراین اگر پزشک استفاده از اشک مصنوعی را توصیه کرده است، بیمار نباید آن را فقط به این دلیل که چشمم خیلی خشک نیست کنار بگذارد.
6. کار طولانی با موبایل و کامپیوتر بدون استراحت
بعد از لازک ممکن است بیمار به دلیل خشکی سطح چشم و کاهش پلک زدن هنگام کار با صفحهنمایش، ناراحتی بیشتری احساس کند. کار با موبایل یا کامپیوتر لزوماً باعث خراب شدن نتیجه جراحی نمیشود، اما خیره شدن طولانیمدت به صفحه نمایش میتواند خشکی و خستگی چشم را تشدید کند.
به همین دلیل بهتر است در روزهای ابتدایی مدت استفاده از موبایل را کاهش دهید، آگاهانه بیشتر پلک بزنید.
در صورت تجویز پزشک از اشک مصنوعی استفاده کنید.، در محیط بسیار خشک یا دارای جریان مستقیم کولر قرار نگیرید.
7. قرار گرفتن زودهنگام در معرض گردوغبار و آلودگی
گردوغبار و ذرات معلق میتوانند سطح چشم را تحریک کنند. در روزهای ابتدایی پس از لازک، بهتر است بیمار تا حد امکان از محیطهای بسیار پرگردوغبار، دود، آلودگی شدید و فعالیتهایی که ذرات زیادی در هوا ایجاد میکنند دوری کند. اگر شغل فرد در محیطی است که گردوغبار زیادی دارد، باید درباره زمان مناسب بازگشت به کار با چشمپزشک مشورت شود.
8. تماس زودهنگام چشم با آب
یکی دیگر از اشتباهات رایج، بیاحتیاطی در تماس آب با چشم در روزهای ابتدایی است. استخر، جکوزی و آبهای غیر استریل میتوانند خطر آلودگی سطح چشم را افزایش دهند. بنابراین زمان بازگشت به شنا باید طبق دستور جراح باشد. همچنین نباید چشم را زیر فشار مستقیم آب قرار داد یا برای شستن آن، چشم را مالش داد. در مورد دوش گرفتن نیز دستور پزشک جراح باید در اولویت باشد؛ زیرا مراقبتها ممکن است بسته به وضعیت اپیتلیوم و وجود لنز بانداژی متفاوت باشند.
دقت کید که آب زدن به چشم در روزهای اول عمل، سبب عفونت قرنیه می شود.
9. آرایش چشم در روزهای ابتدایی
استفاده از ریمل، خط چشم، سایه و سایر محصولات آرایشی اطراف چشم میتواند باعث ورود ذرات به سطح چشم یا تحریک آن شود. از طرف دیگر، پاک کردن آرایش معمولاً نیاز به مالش پلک و اطراف چشم دارد؛ کاری که در دوره ابتدایی پس از لازک مطلوب نیست. بنابراین بهتر است بازگشت به آرایش چشم بر اساس توصیه جراح انجام شود و هنگام شروع مجدد نیز پاک کردن آرایش با ملایمت انجام شود.
10. ورزش سنگین و فعالیتهایی که احتمال ضربه به چشم دارند
بعد از لازک، بازگشت به فعالیت ورزشی باید مرحلهای باشد. فعالیتهای سبک معمولاً زودتر قابل انجام هستند، اما ورزشهای برخوردی یا فعالیتهایی که احتمال ضربه به چشم، ورود گردوغبار یا تعریق شدید دارند، نیازمند احتیاط بیشتری هستند. ورزشهایی مانند فوتبال، بسکتبال، ورزشهای رزمی یا فعالیتهایی که احتمال برخورد دست یا توپ با صورت وجود دارد، باید با اجازه پزشک از سر گرفته شوند.
البته معمولا بعداز 1ماه انجام فعالیت های ورزشی منعی ندارد.
11. خوابیدن روی صورت یا فشار دادن چشم
خوابیدن بهگونهای که فشار زیادی به چشم وارد شود یا فرد هنگام خواب چشم خود را بمالد، مطلوب نیست.
بعضی افراد در خواب ناخودآگاه چشم خود را میمالند. اگر چنین عادتی دارید، بهتر است در روزهای ابتدایی مراقبت بیشتری داشته باشید و در صورت توصیه پزشک از محافظ مخصوص خواب استفاده کنید.
12. رانندگی خیلی زود بعد از عمل
یکی از اشتباهات مهم این است که بیمار صرفاً به دلیل اینکه چشمم میبیند بلافاصله پشت فرمان بنشیند. بینایی بعد از لازک میتواند در روزهای اول نوسان داشته باشد. در بعضی افراد دید در یک روز خوب و در زمان دیگری تارتر است بهخصوص رانندگی شبانه در ابتدای دوره بهبود میتواند به دلیل حساسیت به نور، هاله یا نوسان دید دشوارتر باشد بهخصوص رانندگی شبانه در ابتدای دوره بهبود میتواند به دلیل حساسیت به نور، هاله یا نوسان دید دشوارتر باشد. بنابراین زمان بازگشت به رانندگی باید بر اساس کیفیت واقعی دید، شرایط هر دو چشم و نظر پزشک تعیین شود.
نتیجهگیری
عمل لازک یکی از روشهای مؤثر اصلاح عیوب انکساری است، اما موفقیت آن فقط به دقت جراحی وابسته نیست. دوره بعد از عمل نیز بخش مهمی از مسیر درمان است. مالیدن چشم، دستکاری لنز بانداژی، استفاده خودسرانه از قطرهها، قطع زودهنگام دارو، بیتوجهی به خشکی چشم، شنا کردن زودهنگام، قرار گرفتن در معرض گردوغبار، بازگشت عجولانه به ورزش ئ رانندگی قبل از رسیدن به دید مناسب از جمله اشتباهاتی هستند که بهتر است بعد از لازک از آنها اجتناب شود. همچنین باید به یاد داشت که چشم در روزها و هفتههای نخست هنوز در حال ترمیم است. از سوی دیگر، هر علامت غیرمعمولی را نباید نادیده گرفت. درد شدید یا رو به افزایش، کاهش واضح دید، ترشح غیرطبیعی، قرمزی شدید یا هر تغییر ناگهانی باید توسط چشمپزشک بررسی شود.
ثبت ديدگاه