در دنیای امروز، تمایل به بهبود ظاهر و افزایش کیفیت زندگی بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. دو عمل زیبایی و اصلاحی رایج در این میان، جراحی بینی (Rhinoplasty) و جراحی اصلاح بینایی با لیزر سطحی چشم (LASEK) هستند. بسیاری از افراد، به‌ویژه جوانان، به‌طور هم‌زمان تمایل دارند هم مشکلات انحراف یا زیبایی بینی خود را برطرف کنند و هم از عینک و لنزهای تماسی خداحافظی کنند. اما پرسش مهم این است که آیا آیا انجام هم‌زمان این دو عمل ممکن است؟ اگر نه، کدام‌یک باید در اولویت باشد؟ آیا انجام اشتباه ترتیب می‌تواند به نتیجه نهایی آسیب برساند؟

آشنایی با عمل لازک

لازک (Laser-Assisted Subepithelial Keratectomy) نوعی جراحی لیزری سطحی قرنیه است که برای اصلاح عیوب انکساری مانند نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم استفاده می‌شود. در این روش، برخلاف لیزیک، فلپی در قرنیه ایجاد نمی‌شود بلکه لایه اپی‌تلیوم قرنیه جدا و پس از تابش لیزر، مجدداً روی سطح قرنیه قرار می‌گیرد.

مزایای لازک شامل ایمنی بیشتر در افراد با قرنیه نازک، کاهش خطر عوارض فلپ (که در لیزیک وجود دارد)، مناسب برای ورزشکاران و افرادی با فعالیت‌های پرخطر و حفظ استحکام قرنیه است.

معایب لازک دوره نقاهت و درد بیشتر نسبت به لیزیک، تاری دید تا چند روز پس از عمل و نیاز به استفاده طولانی‌تر از قطره‌ها و پانسمان لنزی است.

آشنایی با عمل لازک

آشنایی با عمل بینی (Rhinoplasty)

عمل بینی یکی از شایع‌ترین جراحی‌های زیبایی است که با هدف بهبود ظاهر یا اصلاح عملکرد تنفسی انجام می‌شود. این عمل می‌تواند شامل برداشتن یا بازسازی بافت‌های استخوانی و غضروفی، اصلاح تیغه بینی، یا تغییر در زاویه بین بینی و لب بالا باشد.

دلایل انجام عمل بینی:

  • مشکلات زیبایی مانند قوز یا بزرگی بینی
  • انحراف تیغه بینی و مشکلات تنفسی
  • آسیب‌های تروماتیک یا مادرزادی

عوارض احتمالی آن ورم و کبودی اطراف چشم، خشکی بینی یا گرفتگی موقت و تغییرات موقت در بویایی است.

تأثیرات متقابل عمل لازک و جراحی بینی

با وجود آن‌که این دو عمل در نواحی متفاوتی از صورت انجام می‌شوند، تأثیرات غیرمستقیمی بر یکدیگر دارند. برای مثال ورم بعد از عمل بینی می‌تواند در نواحی اطراف چشم و پل بینی گسترش یابد و موقتاً فشار روی چشم‌ها افزایش دهد. اگر عمل لازک به‌تازگی انجام شده باشد، این فشار ممکن است روند ترمیم قرنیه را مختل کند. استفاده از داروهای بی‌حسی و بی‌هوشی در عمل بینی ممکن است باعث خشکی چشم شود، که در دوران نقاهت بعد از لازک می‌تواند مشکل‌ساز باشد. عینک زدن بعد از لازک تا مدتی ممنوع است (به دلیل حساسیت سطح قرنیه)، اما پس از جراحی بینی نیز نباید فشاری از سمت عینک روی بینی وارد شود. بنابراین فاصله زمانی مناسب بین این دو عمل اهمیت زیادی دارد.

تأثیرات متقابل عمل لازک و جراحی بینی

ترتیب درست انجام دو عمل

پزشکان متخصص چشم و جراحان پلاستیک متفق‌القول‌اند که ترتیب انجام این دو عمل نباید تصادفی باشد.

اگر ابتدا عمل بینی انجام شود ممکن است به‌دلیل تغییرات در ساختار بینی و نواحی اطراف چشم، نحوه قرارگیری عینک و لنز تغییر کند. اما از نظر چشمی، این روش ایمن‌تر است چون قرنیه هنوز دست‌نخورده است.

عیب اصلی: در صورت نیاز به استفاده از لنز یا عینک بعد از عمل، فریم ممکن است باعث فشار روی بینی تازه‌عمل‌شده شود.

اگر ابتدا عمل لازک انجام شود در هفته‌های اول بعد از لازک، چشم‌ها به شدت حساس و خشک هستند. بی‌هوشی و تورم بعد از عمل بینی می‌تواند این وضعیت را بدتر کند و احتمال آلودگی متقاطع یا تحریک سطح قرنیه افزایش می‌یابد.

در اغلب موارد، انجام عمل بینی ابتدا، و سپس عمل لازک پس از بهبودی کامل (حدود ۲ تا ۶ ماه بعد) توصیه می‌شود.

دلایل علمی برای اولویت عمل بینی

  1. تأثیر بی‌هوشی و تورم روی چشم‌ها:

بی‌هوشی عمومی باعث کاهش تولید اشک و خشکی موقت چشم می‌شود. قرنیه‌ای که تازه تحت عمل لازک قرار گرفته، ممکن است آسیب‌پذیرتر باشد.

  1. امکان استفاده از عینک آفتابی بعد از لازک:

در روزهای اول بعد از لازک استفاده از عینک آفتابی توصیه می‌شود، اما اگر بینی هنوز متورم یا پانسمان‌شده باشد، گذاشتن عینک دشوار است.

دلایل علمی برای اولویت عمل بینی

آیا انجام هم‌زمان دو عمل ممکن است؟

در تئوری، انجام هم‌زمان این دو عمل ممکن است، اما در عمل بالینی توصیه نمی‌شود. دلیل آن تفاوت کامل در نوع بی‌هوشی، شرایط استریل، و دوران نقاهت است. لازک معمولاً با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و بیمار بلافاصله ترخیص می‌شود، در حالی که عمل بینی تحت بی‌هوشی عمومی است و نیاز به مراقبت بعد از عمل دارد. هم‌زمانی ممکن است باعث افزایش التهاب و تأخیر در ترمیم هر دو ناحیه شود.

توصیه‌های عملی به بیماران

اگر قصد انجام هر دو عمل را دارید، ابتدا با چشم‌پزشک و جراح پلاستیک بینی مشورت کنید تا برنامه‌ای هماهنگ طراحی شود. مدت فاصله بین دو عمل حداقل ۲ ماه بین عمل بینی و لازک فاصله در نظر گرفته شود. پرهیز از استفاده از عینک سنگین بعد از عمل بینی تا ۳ هفته الزامی است. اگر بینی شما دچار انحراف شدید است، بهتر است ابتدا جراحی بینی انجام شود تا مسیر تنفسی و فشار سینوسی اصلاح شود.

توصیه‌های عملی به بیماران

نتیجه‌گیری

هر دو عمل لازک و جراحی بینی، از موفق‌ترین و پرطرفدارترین اعمال زیبایی و عملکردی در دنیا هستند. اما انجام آن‌ها بدون ترتیب درست می‌تواند باعث بروز مشکلات ترمیمی و نتایج غیربهینه شود. لذا اگر عجله‌ای ندارید، ابتدا عمل بینی را انجام دهید، سپس پس از ۲ تا ۶ ماه عمل لازک را انجام دهید. اگر از نظر تنفسی یا سینوسی مشکل خاصی ندارید و اصلاح بینایی برای شما فوریت دارد، می‌توانید ابتدا لازک انجام دهید و عمل جراحی بینی تا ۲ماه به تاخیر بیفتد. تصمیم نهایی باید بر اساس معاینه دقیق هر دو متخصص (چشم‌پزشک و جراح پلاستیک بینی) گرفته شود تا بهترین نتیجه از نظر بینایی، زیبایی و سلامت عمومی حاصل شود.